prof. nadzw. dr hab. Irena Jaros

Sobota, 25 Listopada 2017

 

dr hab. prof. UŁ Irena Jaros  

Kierownik Katedry Dialektologii Polskiej i Logopedii

Pracuje w Katedrze Dialektologii Polskiej i Logopedii Uniwersytetu Łódzkiego od roku 1997, prowadząc zajęcia  dydaktyczne z zakresu językoznawstwa polonistycznego. W latach 1989-1996 była pracownikiem Katedry Historii Języka Polskiego i Filologii Słowiańskiej UŁ, gdzie uczestniczyła w pracach nad “Atlasem gwar polskich”, kierowanych przez prof. zw. dra hab. Karola Dejnę. Stopień doktora nauk humanistycznych uzyskała w 1995 roku na podstawie rozprawy “Gwary opoczyńskie na tle językowego pogranicza Małopolski i Mazowsza”, której promotorem był prof. zw. dr hab. Sławomir Gala.  W roku 2010 uzyskała stopień doktora habilitowanego na podstawie rozprawy “Nazwy środków czynności w gwarach łęczycko-sieradzkich. Studium słowotwórczo-leksykalne”. Od 2010 pracuje na stanowisku profesora nadzwyczajnego, jednocześnie pełniąc funkcję kierownika Podyplomowego Studium „Logopedia medialna z logopedia ogólną”. Od roku 2014 pełni funkcję kierownika Katedry Dialektologii Polskiej i Logopedii.

Główne zainteresowania badawcze wiążą się z polską dialektologią, badaniem systemów gwarowych położonych na pograniczach międzydialektalnych, ze szczególnym uwzględnieniem słowotwórstwa oraz dynamiki zmian w gwarach oraz logopedią, jej związków z językoznawstwem w zakresie metod terapii. Bierze czynny udział w naukowych konferencjach językoznawczych i logopedycznych.

Jest redaktorem naczelnym czasopisma Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego, członkiem Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Polskiego Towarzystwa Logopedycznego, Łódzkiego Towarzystwa Naukowego, Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego im. Wagów.

 

Wybrane publikacje

  1. Kierunki zmian w gwarze Sławna na podstawie materiałów dawnych i aktualnych, „Rozprawy Komisji Językowej ŁTN” XXXVII, 1992, s.67-73.
  2. Przezwiska w gwarach okolic Szydłowca, „Rozprawy Slawistyczne UMCS” 7, 1993, s.175-183.
  3. Małopolskie i mazowieckie izoleksy w gwarach opoczyńskich, w: „Studia
    i Materiały Polonistyczne”, t. 2, Wydział Zamiejscowy w Piotrkowie Trybunalskim WSP Kielce, Piotrków Trybunalski 1996, s. 155-175.
  4. Pograniczny charakter gwar opoczyńskich, w: Interferencje w językach
    i dialektach słowiańskich, red. E. Umińska-Tytoń, Łódź 1997, s. 60-80.
  5. Rzeczowniki dwurodzajowe w gwarach opoczyńskich, „Studia i Materiały Polonistyczne”, t. 3, Piotrków Trybunalski 1997, s. 161-167.
  6. Opoczyńskie w świetle badań dialektologicznych i onomastycznych, w: Tradycje badań dialektologicznych w Polsce, red. H. Sędziak, Olsztyn 1997, s. 86-96.
  7. Przydatność materiałów dawniej zebranych do badań atlasowych, w: Teoretyczne, badawcze i dydaktyczne założenia dialektologii, red. S. Gala, Łódź 1998,
    s. 127-132.
  8. Sprawozdanie z konferencji nt. „Teoretyczne, dydaktyczne i badawcze założenia dialektologii”, zorganizowanej przez Katedrę Dialektologii Polskiej UŁ i Komitet Językoznawstwa PAN, (Bujny, 12-14 V 1998) w: „Język Polski”, LXXIX, 1999 r., z. 1-2, s.150-153.
  9. Nazwiska Polaków z formantem -at, -ata, -aty, w: „Studia i Materiały Polonistyczne”, t. 4, Piotrków Trybunalski 1999, s. 307-318.
  10. Piotrkowskie w badaniach dialektologicznych, w: Tradycje kulturalne Piotrkowa
    i ziemi piotrkowskiej, Biblioteka PTPN, t. 5, Piotrków Trybunalski 1999,
    s. 141-155.
  11. Nomina instrumenti as a Word Formation Category (Research Update), Proc. 3rd International Congress of Dialectologists and Geolinguists, Lublin 2000
    s. 278-285.
  12. Gwary opoczyńskie na tle językowego pogranicza Małopolski i Mazowsza, Acta Universitatis Lodziensis, Folia Linguistica 40, Łódź 2001, ss. 237.
  13. Granice zjawisk językowych a granice naturalne na pograniczu małopolsko-mazowieckim, „Rozprawy Slawistyczne UMCS” 19, 2002, s. 29-37.
  14. W sprawie wielomotywacyjności ludowych nazw środków czynności w gwarach łęczycko-sieradzkich, w: Dialektologia jako dziedzina językoznawstwa i przedmiot dydaktyki. Księga jubileuszowa dedykowana Prof. Karolowi Dejnie, Łódź 2002,
    s. 215-224.
  15. Zagadnienie wariantywności słowotwórczej na przykładzie nazw środków czynności, „Rozprawy Komisji Językowej ŁTN” XLVII, 2002, s. 51-70.
  16. Udział obocznych podstaw słowotwórczych w tworzeniu nazw środków czynności w gwarach łęczycko-sieradzkich, „Rozprawy Komisji Językowej ŁTN” L,  2005,
    s. 55-64.
  17. Mechanizmy przesunięć semantycznych w odniesieniu do kategorii nazw środków czynności, „Sprawozdania z Czynności i Posiedzeń Naukowych ŁTN”, LIX, 2005, s, 160-172.
  18. W sprawie rozumienia nazw środków czynności w gwarach, w: Ze studiów nad gramatyką i leksyką języka polskiego i ukraińskiego, „Rozprawy Slawistyczne UMCS” 20, Lublin 2006, s. 43-53.
  19. Słowotwórczy, czy leksykalny wymiar nazw środków czynności ?, „Rozprawy Komisji Językowej ŁTN”, LI, 2006, s. 105-115.
  20. O tzw. formalnych deminutywach wśród ludowych nazw środków czynności, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie,  „Prace Językoznawcze” X, Olsztyn 2008, s. 71-78.
  21. Asocjacyjna a semantyczna motywacja ludowych nazw środków czynności, w: „Rozprawy Komisji Językowej ŁTN” LIII, 2008, s. 117-127.
  22. Słowotwórstwo na zajęciach z dialektologii polskiej, „Rozprawy Komisji Językowej ŁTN”, LIV, 2009 , s. 77-85.
  23. Nazwy środków czynności w gwarach łęczycko-sieradzkich. Studium słowotwórczo-leksykalne, Łódź 2009, ss. 342.
  24. Aktualna problematyka badawcza, w: Łódzka szkoła dialektologiczna, Łódź 2010, s. 14-19.
  25. Zagadnienie centrum i peryferii w badaniach słowotwórstwa gwarowego,
    w: Dialektolohiczni studiji. 9: Zapozyczennia ta interferencija. Lviv, Instytut ukrajinoznavstva im. I. Krypjakevycza NAN Ukrajiny, 2010, s. 76-85.
  26. Wpływ polszczyzny ogólnej na system słowotwórczy gwar (na przykładzie nazw środków czynności), w: „Rozprawy Komisji Językowej ŁTN” LVII, 2011, s. 69-80.
  27. Pograniczny charakter gwar Polski środkowej, w: „Studia gwaroznawcze”,
    t. 1.  Pogranicze w języku i kulturze, red. B. Falińska, H. Karaś, Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe, Łomża 2011, s. 89-107.
  28. Główne drogi rozwoju polskiej dialektologii. Wybrane problemy metodologiczne, w: Metody badań i poszukiwania, red. J. Płuciennik, P., Stalmaszczyk, Łódź 2012, s.31-51.
  29. O miejscu derywatów odrzeczownikowych w kategorii nazw środków czynności, w: W komunikacyjnej przestrzeni nazw własnych i pospolitych, Katowice 2012,
    s. 411-420.
  30. Regionalizm i jego miejsce w polszczyźnie, „Sprawozdania z Czynności i Posiedzeń Naukowych  ŁTN”, LXVI, Łódź 2012, s. 257-263.
  31. Profesor Adam Sławomir Gala (1944-2013), „Sprawozdania z Czynności
    i Posiedzeń Naukowych ŁTN” LXVII,  Łódź 2013, s. 168-172.
  32. Udział leksyki zapożyczonej w procesie ustalania się ludowych nazw środków czynności, w: Język w środowisku wiejskim, t. 2. Gwara-społeczeństwo-kultura, Kraków 2014. s. 205-216.
  33. Główne nurty zainteresowań naukowych i najważniejsze osiągnięcia, w: Sławomir Gala, Sylwetki Łódzkich Uczonych, nr 117, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź 2014, s. 15-21.
  34. Działalność poza Uniwersytetem Łódzkim, w: Sławomir Gala, Sylwetki Łódzkich Uczonych, nr 117, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź 2014, s. 35-38.
  35.  „Sławomir Gala (1944-2013)”, w: „Onomastica”, LVIII, Kraków 2014 
  36. Sławomir Gala – dialektolog, onomasta, dydaktyk, organizator nauki, w: Makrotoponimia i mikrotoponimia. Problematyka wstępna., red. A. Gałkowski i R. Gliwa, Łódź 2014, s. 337-341.
  37. Głos w dyskusji nt. miejsca słowotwórstwa w systemie języka na podstawie faktów gwarowych, w: Dialog pokoleń, red. E. Wierzbicka-Piotrowska, Warszawa 2015, s. 179-186.

 

Redakcje:

  1. Wstęp i redakcja tomu: „Językoznawstwo jako przedmiot zainteresowań studenckich kół naukowych”, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2004, ss. 388.
  2. Wstęp i redakcja tomu: Sławomir Gala, Wybór pism dialektologicznych i onomastycznych, Łódź 2014, ss. 662.
  3. Współredaktor: Sławomir Gala, Sylwetki Łódzkich Uczonych, nr 117, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź 2014, ss. 80.